Vì sao phải kiểm tra bản mã liên kết định kỳ
Bản mã liên kết là chi tiết nối các cấu kiện thép với nhau, thường nằm ở vị trí khuất và chịu lực tập trung. Khi nhà xưởng đi vào vận hành, rung động từ thiết bị, xe nâng và tải trọng thay đổi tác động lên mối nối theo thời gian.
Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm dấu hiệu lỏng bu lông, hở mối hàn, cong bản mã hoặc ăn mòn chân liên kết. Nhờ đó, người quản lý có cơ sở lập kế hoạch sửa chữa trước khi hư hỏng lan sang cấu kiện chính.
Nội dung kiểm tra cần dựa trên cấu tạo bản mã liên kết của từng loại mối nối trong hồ sơ thiết kế. Tần suất kiểm tra thuộc kế hoạch bảo trì được duyệt của từng nhà máy.
Với nhà xưởng vận hành liên tục, mối nối ở khu vực có cầu trục hoặc thiết bị rung thường được ưu tiên theo dõi trước. Việc phân nhóm vị trí theo mức độ tiếp xúc tải giúp giảm khối lượng kiểm tra mà vẫn bao quát điểm trọng yếu.
Nhóm nội dung kiểm tra bằng quan sát
Quan sát là bước đầu tiên, thực hiện từ mặt sàn, sàn thao tác hoặc bằng ống nhòm từ xa. Người kiểm tra ghi nhận tình trạng chung của mối nối trước khi đi vào chi tiết.
Các điểm cần xem gồm: vết gỉ chảy dọc bản mã, sơn bong thành mảng, bu lông thiếu hoặc lệch vị trí, đệm long ra. Với mối hàn, cần chú ý vết nứt bề mặt, rỗ khí và hiện tượng đổi màu do nhiệt.
Nên đối chiếu hiện trạng với cấu tạo khung kèo thép để nhận biết vị trí liên kết chịu lực chính. Những điểm nằm trong vùng ẩm, gần cửa gió hoặc dưới máng nước thường cần theo dõi sát hơn.
Khi ghi nhận, nên mô tả vị trí theo trục và cao độ thay vì chỉ chụp ảnh chung. Cách này giúp kỳ kiểm tra sau xác định lại đúng điểm đã theo dõi mà không phải rà soát toàn bộ kết cấu.
Nhóm nội dung cần đo hoặc thử
Sau khi quan sát, một số hạng mục cần đo để có dữ liệu so sánh giữa các kỳ. Việc đo thực hiện theo bản vẽ thi công được phê duyệt và phương án kiểm tra đã thống nhất.
Các phép đo thường gồm: kiểm tra lực siết bu lông bằng dụng cụ chuyên dụng, đo khe hở giữa các bản thép, ghi nhận biến dạng hình học của bản mã. Với mối hàn nghi ngờ, có thể dùng phương pháp kiểm tra không phá hủy theo chỉ định của đơn vị chuyên môn.
Mọi thông số cụ thể phải khảo sát và tính toán theo hồ sơ được duyệt, không áp dụng máy móc cho công trình khác. Kết quả đo cần ghi kèm vị trí, thời điểm và điều kiện vận hành lúc kiểm tra.
Dụng cụ đo cần được kiểm tra tình trạng trước khi dùng để hạn chế sai lệch giữa các kỳ. Người thực hiện nên ghi rõ điều kiện thời tiết và nhiệt độ khu vực đo, vì các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến kết quả đọc.
Cách ghi nhận và so sánh giữa các kỳ
Hồ sơ kiểm tra nên dùng cùng một cách đánh dấu vị trí giữa các kỳ để dễ đối chiếu. Mỗi mối nối được gán mã riêng theo trục, cao độ và loại cấu kiện.
Phiếu ghi nhận gồm ảnh hiện trạng, mô tả ngắn, mức độ ưu tiên xử lý và đề xuất biện pháp. Ảnh nên chụp cùng góc, cùng khoảng cách để so sánh sự thay đổi theo thời gian.
Khi so sánh, cần phân biệt thay đổi do môi trường với thay đổi do lực tác động. Nếu một vị trí lặp lại tình trạng cũ sau khi đã xử lý, nên xem xét nguyên nhân gốc thay vì chỉ sửa bề mặt.
Hồ sơ nên lưu theo từng đợt để tiện tra cứu khi cần đối chiếu với nhật ký vận hành. Việc đối chiếu chéo giữa hồ sơ kiểm tra và nhật ký sản xuất giúp nhận diện thời điểm phát sinh bất thường.
Khi nào cần khảo sát kỹ thuật chuyên sâu
Một số dấu hiệu vượt khả năng đánh giá bằng quan sát thông thường và cần khảo sát chuyên sâu. Ví dụ: bản mã cong rõ, bu lông mất lực siết hàng loạt, vết nứt lan từ mối hàn sang thép cơ bản.
Trường hợp nhà xưởng thay đổi công năng, tăng tải cầu trục hoặc lắp thêm thiết bị nặng cũng thuộc nhóm cần khảo sát. Đơn vị kiểm tra sẽ đánh giá lại sơ đồ liên kết và khả năng chịu lực của mối nối.
Kết quả khảo sát là cơ sở để lập phương án gia cố, thay thế hoặc điều chỉnh chế độ vận hành. Với nhà xưởng đang chạy, nên phối hợp với dịch vụ nhà thép tiền chế để sắp xếp thời điểm thi công phù hợp.
Trước khi khảo sát, nên tập hợp bản vẽ hoàn công, nhật ký bảo trì và ghi nhận vận hành gần nhất. Dữ liệu đầu vào đầy đủ giúp đơn vị kiểm tra khoanh vùng nghi vấn và đề xuất trình tự xử lý theo mức ưu tiên.
Bài viết mang tính tham khảo về nguyên lý và trình tự kiểm tra; thông số thực tế phụ thuộc kết quả khảo sát hiện trạng từng công trình. Chủ đầu tư nên chuẩn bị hồ sơ hoàn công và nhật ký bảo trì trước khi lên kế hoạch kiểm tra.
Để được hỗ trợ đánh giá hiện trạng bản mã liên kết và các mối nối khác, vui lòng liên hệ NHÀ THÉP TIỀN CHẾ BÌNH DƯƠNG qua số 0937 590 699 hoặc gửi yêu cầu khảo sát hiện trạng.