Rủi ro móng và nền nhà thép và cách kiểm soát

Nhóm rủi ro kỹ thuật

Rủi ro kỹ thuật thường không xuất hiện đơn lẻ mà cộng dồn. Một nền đất yếu chưa được đánh giá đầy đủ có thể dẫn tới lún lệch, rồi kéo theo biến dạng chân cột, rồi ảnh hưởng tới liên kết giữa cột và kèo. Chuỗi này chỉ lộ ra khi nhà xưởng đã đưa vào vận hành.

Nhóm rủi ro đầu tiên là điều kiện nền đất. Tính chất đất, mực nước ngầm theo mùa, lớp đất yếu nằm sâu hay nông đều ảnh hưởng trực tiếp tới phương án móng. Khi khảo sát địa chất sơ sài hoặc dùng lại dữ liệu của lô đất lân cận, phương án móng có thể lệch so với thực tế.

Nhóm thứ hai là tải trọng và tổ hợp tải. Nhà thép nhẹ nhưng chịu tải gió lớn, tải cầu trục, tải mái và tải sàn thao tác. Nếu tải trọng đặc biệt như cầu trục hoặc thiết bị công nghệ chưa được đưa vào từ đầu, móng dễ bị thiết kế thiếu so với công năng thực tế.

Nhóm thứ ba là nước và thoát nước. Cao độ nền, hướng dốc thoát, hệ thống rãnh và hố ga thu nước đều tác động tới độ ẩm dưới móng. Nước đọng cục bộ lâu ngày làm thay đổi trạng thái đất quanh móng và ảnh hưởng tới lớp bê tông bảo vệ.

Nhóm thứ tư là chi tiết cấu tạo tại chân cột và giằng. Vị trí đặt bu lông neo, cao độ đỉnh móng, lớp gia cường quanh chân cột là những điểm nhạy cảm. Sai lệch nhỏ ở đây thường phải xử lý bằng gia cố tại hiện trường, phức tạp hơn nhiều so với xử lý trên bản vẽ.

Nhóm rủi ro phối hợp và vận hành

Song song với rủi ro kỹ thuật, phần lớn vấn đề phát sinh đến từ khâu phối hợp giữa các bên. Móng là hạng mục giao thoa giữa khảo sát, thiết kế kết cấu, thi công phần ngầm và lắp dựng kết cấu thép — nên chỉ cần một mắt nối thiếu thông tin là phát sinh tranh cãi.

Dấu hiệu sớm cần theo dõi

Trong quá trình vận hành, một số dấu hiệu xuất hiện trước khi vấn đề trở nên rõ rệt. Ghi nhận sớm giúp mở cuộc kiểm tra có trọng tâm thay vì xử lý dàn trải.

Các dấu hiệu trên không tự nó kết luận mức độ nghiêm trọng. Chúng là cơ sở để mở kiểm tra, đo đạc và đối chiếu với hồ sơ được duyệt. Việc đánh giá nguyên nhân và mức độ cần do người có chuyên môn thực hiện, dựa trên hiện trạng thực tế.

Cách kiểm soát bằng khảo sát và phân khu thi công

Kiểm soát rủi ro móng và nền hiệu quả nhất khi được thực hiện theo trình tự, thay vì xử lý khi sự việc đã xảy ra. Trình tự dưới đây phù hợp cho cả công trình mới và công trình cải tạo đang vận hành.

Với nhà xưởng đang vận hành, việc phân khu còn giúp giới hạn phạm vi ảnh hưởng. Một khu vực được kiểm tra hoặc gia cố không nhất thiết phải dừng toàn bộ dây chuyền, miễn là phương án thi công được tính toán theo hồ sơ được duyệt.

Nội dung cần thống nhất bằng văn bản trước khi làm

Phần lớn tranh chấp về móng và nền đến từ việc các bên hiểu khác nhau về phạm vi công việc. Thống nhất bằng văn bản trước khi khởi công giúp giảm đáng kể rủi ro này.

Việc thống nhất sớm cũng giúp dự toán sát hơn. Khi phạm vi khảo sát và tiêu chí nghiệm thu rõ ràng, các thành phần chi phí móng và nền nhà thép được tính trên cùng một cơ sở, hạn chế phát sinh ngoài kế hoạch.

Khi cần đánh giá hiện trạng hoặc lên phương án cho hạng mục móng và nền, việc làm trước tiên là thu thập hồ sơ hiện có và khảo sát thực tế. Từ đó mới xác định được phạm vi công việc và trình tự phù hợp với điều kiện công trình. Bạn có thể tham khảo thêm dịch vụ nhà thép tiền chế và chi phí khối lượng kết cấu thép để có bức tranh tổng thể trước khi ra quyết định.