Vì sao chi phí vận chuyển cấu kiện khác nhau giữa các công trình
Chi phí vận chuyển cấu kiện hình thành từ nhiều lớp: số chuyến, thời gian xe nằm chờ, thiết bị bốc xếp, phương án gia cố khi xếp hàng và mức độ phối hợp giữa xưởng chế tạo với công trường. Khi một lớp thay đổi, các lớp còn lại cũng dịch theo.
Vì vậy, để đọc đúng bản chất chi phí, cần tách thành các nhóm yếu tố độc lập thay vì gộp chung thành một khoản. Cách tách này cũng giúp so sánh phương án và kiểm soát phát sinh về sau.
- Khối lượng và cách chia cấu kiện quyết định số chuyến và hệ số sử dụng thùng xe.
- Điều kiện thi công tại công trường ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian bốc xếp và chờ đợi.
- Phối hợp giữa xưởng, đơn vị vận chuyển và tổ lắp dựng quyết định mức độ lặp lại của phát sinh.
- Dữ liệu khảo sát là cơ sở để kiểm soát chi phí thay vì điều chỉnh theo cảm tính.
Nhóm yếu tố khối lượng và giải pháp
Khối lượng kết cấu là điểm khởi đầu, nhưng không phải toàn bộ câu chuyện. Cùng một khối lượng, nếu chia thành nhiều cấu kiện nhỏ thì số chuyến tăng, trong khi cấu kiện quá dài lại kéo theo yêu cầu về xe và phương án gia cố khi xếp.
Giải pháp chia cấu kiện cần cân đối giữa khả năng chế tạo tại xưởng và khả năng lắp dựng tại công trường. Chia nhỏ giúp vận chuyển linh hoạt hơn nhưng làm tăng số mối nối và thời gian lắp dựng; chia lớn giảm mối nối nhưng đòi hỏi thiết bị và tuyến đường phù hợp.
Khi đánh giá nhóm yếu tố này, nên đối chiếu với chi phí khối lượng kết cấu thép để thấy tương quan giữa chế tạo và vận chuyển. Hai phần này thường dịch chuyển ngược chiều nhau khi thay đổi phương án chia cấu kiện.
Nhóm yếu tố điều kiện thi công
Điều kiện thi công gồm tuyến đường tiếp cận, không gian tập kết, thời gian được phép vận chuyển và điều kiện nền bãi. Mỗi yếu tố có thể làm tăng thời gian xe nằm tại công trường, kéo theo chi phí thiết bị và nhân công bốc xếp.
Không gian tập kết hẹp thường buộc phải xếp dỡ theo từng đợt nhỏ, làm giảm hiệu quả sử dụng xe. Ngược lại, bãi tập kết đủ rộng cho phép xếp cấu kiện theo trình tự lắp dựng, giảm thao tác trung chuyển.
Thời gian được phép vận chuyển trong khu công nghiệp hoặc khu dân cư cũng ảnh hưởng đến số chuyến trong ngày. Khi cửa sổ thời gian bị giới hạn, cùng một khối lượng có thể cần nhiều ngày hơn, làm tăng chi phí điều phối.
Nhóm yếu tố phối hợp và vận hành
Phối hợp là nhóm yếu tố khó định lượng nhất nhưng thường tạo ra khác biệt lớn. Khi xưởng chế tạo, đơn vị vận chuyển và tổ lắp dựng không dùng chung một trình tự ưu tiên, cấu kiện có thể đến công trường sai thứ tự sử dụng.
Hệ quả là cấu kiện phải nằm chờ, chiếm diện tích bãi, thậm chí phải di chuyển nội bộ nhiều lần. Mỗi lần di chuyển nội bộ đều phát sinh thiết bị và nhân công, dù không làm thay đổi khối lượng thép.
- Chốt trình tự lắp dựng trước khi chốt lịch giao cấu kiện.
- Đối chiếu lịch giao với tiến độ lắp dựng thực tế tại công trường.
- Phân định đầu mối xác nhận khi có thay đổi lịch.
- Ghi nhận các lần chờ và di chuyển nội bộ để làm dữ liệu cho đợt sau.
Về vận hành, việc bốc xếp và gia cố khi xếp hàng cần được thống nhất từ đầu giữa các bên. Khi mỗi bên dùng một cách riêng, thời gian bốc xếp tại công trường thường tăng và khó kiểm soát.
Cách kiểm soát chi phí bằng dữ liệu khảo sát
Kiểm soát chi phí vận chuyển cấu kiện bắt đầu từ dữ liệu khảo sát, không phải từ đàm phán. Dữ liệu cần gồm hiện trạng tuyến đường, không gian tập kết, điều kiện nền bãi và khung thời gian được phép vận chuyển.
Trên cơ sở đó, phương án chia cấu kiện và trình tự giao hàng được xây dựng theo bản vẽ thi công được phê duyệt. Khi có thay đổi tại công trường, việc đối chiếu với dữ liệu khảo sát ban đầu giúp phân biệt phát sinh do điều kiện thực tế với phát sinh do phối hợp.
- Hiện trạng tuyến đường và điểm tiếp cận đã được ghi nhận.
- Không gian tập kết và nền bãi đã được đánh giá.
- Trình tự lắp dựng đã được chốt với tổ thi công.
- Đầu mối xác nhận khi thay đổi lịch đã được phân định.
- Dữ liệu các lần chờ và di chuyển nội bộ được lưu lại.
Với các công trình đang vận hành, việc vận chuyển cấu kiện còn phải tính đến luồng di chuyển nội bộ và thời điểm thi công. Đây là điểm thường được xử lý trong dịch vụ nhà thép tiền chế khi có yêu cầu cải tạo hoặc mở rộng.
Chi phí vận chuyển cấu kiện thường được kiểm soát tốt nhất ở giai đoạn chia cấu kiện và chốt trình tự giao hàng, không phải ở giai đoạn đàm phán cước.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo theo phương pháp; thông số thực tế phụ thuộc kết quả khảo sát hiện trạng và hồ sơ được duyệt của từng công trình.
Để đối chiếu phương án vận chuyển cấu kiện với điều kiện thực tế tại công trình, có thể gửi yêu cầu khảo sát hiện trạng để bộ phận kỹ thuật xem xét theo hồ sơ cụ thể.