Rủi ro diện tích mái nhà thép và cách kiểm soát

Nhóm rủi ro kỹ thuật

Rủi ro đầu tiên là diện tích mái được lấy từ bản vẽ kiến trúc trong khi kết cấu chưa chốt. Khẩu độ, bước cột và độ vươn console thay đổi làm tim trục và chiều dài kèo dịch chuyển, kéo theo diện tích thực khác diện tích đã dùng để tính toán.

Rủi ro thứ hai nằm ở các vùng mái phức tạp: chênh cao, giật cấp, mái cong, khe lún và tiếp giáp giữa các khối. Những vùng này thường phát sinh diện tích phụ nhưng dễ bị bỏ sót khi bóc tách, dẫn tới thiếu vật tư hoặc xử lý chắp vá tại công trường.

Nhóm rủi ro phối hợp và vận hành

Trong nhà xưởng đang vận hành, diện tích mái là nơi giao nhau của nhiều bên: chủ đầu tư, đơn vị thi công, nhà thầu phụ và bộ phận vận hành. Thiếu phân khu rõ ràng khiến việc thi công trên mái ảnh hưởng tới dây chuyền bên dưới.

Rủi ro vận hành còn đến từ việc mở rộng hoặc cải tạo từng phần. Mỗi lần thêm một khối nhà, tải trọng và đường thoát nước trên mái thay đổi, trong khi hệ thống hiện hữu chưa được rà soát lại theo hiện trạng mới.

Việc lắp đặt thiết bị trên mái như ống gió, máng cáp, bồn nước hay tấm pin cũng làm thay đổi điều kiện làm việc của mái. Nếu không được đưa vào từ giai đoạn khảo sát, các điểm neo và đường đi lại dễ phát sinh ngoài hồ sơ.

Dấu hiệu sớm cần theo dõi

Một số dấu hiệu có thể quan sát được trong quá trình sử dụng: nước đọng cục bộ sau mưa, vệt ẩm trên trần và xà gồ, tôn bị hằn hoặc biến dạng nhẹ, vít và bản mã có dấu hiệu lỏng.

Các dấu hiệu này cần được ghi nhận theo vị trí và thời điểm, kèm ảnh chụp và mô tả hiện trạng. Việc đánh giá mức độ và biện pháp xử lý thuộc về người có chuyên môn, dựa trên khảo sát thực tế và hồ sơ được duyệt.

Cách kiểm soát bằng khảo sát và phân khu thi công

Bước kiểm soát đầu tiên là khảo sát hiện trạng: đo đạc lại diện tích mái theo tim trục thực tế, đối chiếu với bản vẽ hoàn công và ghi nhận các vùng đã cải tạo. Kết quả khảo sát là cơ sở để lập phương án thi công và dự trù vật tư.

Phân khu thi công giúp kiểm soát diện tích theo từng giai đoạn, hạn chế việc mở mái trên toàn bộ công trình cùng lúc. Cách làm này cũng tạo điều kiện đối chiếu khối lượng thực tế với khối lượng đã thống nhất, hạn chế tranh chấp về sau.

Nội dung cần thống nhất bằng văn bản trước khi làm

Trước khi triển khai, các bên cần thống nhất bằng văn bản về phạm vi diện tích mái, ranh giới từng khu, phương án thoát nước và trách nhiệm xử lý các vùng tiếp giáp. Biên bản khảo sát và biên bản nghiệm thu theo khu là cơ sở đối chiếu.

Nội dung thống nhất cũng nên bao gồm phương án bảo vệ các hạng mục đang vận hành bên dưới, thời gian thi công từng khu và đầu mối phối hợp giữa các bên. Khi có thay đổi, cần cập nhật bằng văn bản thay vì thống nhất miệng tại công trường.

Với công trình đang vận hành, việc tham khảo thêm chi phí khối lượng kết cấu thép giúp chủ đầu tư hình dung các yếu tố ảnh hưởng tới khối lượng. Khi cần rà soát hiện trạng và xây dựng phương án kiểm soát, có thể tham khảo dịch vụ nhà thép tiền chế để nắm trình tự triển khai.