Sai lầm khi làm xà gồ chữ C và cách tránh

Nhóm sai lầm trong khảo sát và chuẩn bị

Đây là nhóm lỗi ít được nhắc nhưng lại quyết định phần lớn chất lượng về sau. Khi khảo sát chưa đủ, mọi bước sau đều phải xử lý theo hiện trạng phát sinh.

Một lỗi phổ biến là chỉ đo kích thước tổng thể mà bỏ qua cao độ thực tế của từng gối tựa. Chênh lệch cao độ giữa các cột hoặc giữa các kèo khiến xà gồ khi lắp bị vặn, phải nêm hoặc kê thêm. Việc này thường chỉ lộ ra khi đã lắp được vài bước.

Lỗi thứ hai là không đối chiếu bản vẽ kết cấu với bản vẽ kiến trúc và bản vẽ công nghệ. Vị trí cửa, máng xối, ống thông gió, đường ống kỹ thuật có thể buộc phải dịch xà gồ, nhưng nếu không phát hiện sớm thì sẽ xử lý cắt ghép tại công trường.

Lỗi thứ ba là chuẩn bị vật tư theo thói quen thay vì theo hồ sơ. Cùng gọi là xà gồ chữ C nhưng chiều cao tiết diện, chiều dày, chiều dài và cách đột lỗ có thể khác nhau giữa các vị trí. Nắm rõ cấu tạo xà gồ chữ C giúp người mua hàng đặt đúng chủng loại cho từng khu vực.

Nhóm sai lầm trong thi công xà gồ chữ C

Ở giai đoạn này, lỗi thường mang tính hệ thống: một sai sót nhỏ lặp lại trên nhiều trục sẽ tạo ra vấn đề lớn khi lợp mái.

Sai lầm đầu tiên là định vị khoảng cách xà gồ theo cảm giác hoặc theo cây thép có sẵn, thay vì theo bản vẽ thi công được phê duyệt. Khoảng cách không đều làm tấm tôn mái bị võng cục bộ ở nhịp lớn và căng ở nhịp nhỏ, gây mất phẳng bề mặt.

Sai lầm thứ hai là lắp xà gồ không đúng hướng cánh. Hướng cánh ảnh hưởng đến khả năng chịu lực và cách liên kết với tôn. Đảo hướng ở một số vị trí làm hệ không còn làm việc đồng nhất, dù nhìn bề ngoài khó phát hiện.

Sai lầm thứ ba là xử lý mối nối và liên kết tùy tiện. Việc hàn đắp, khoan thêm lỗ, hoặc dùng liên kết khác với thiết kế làm thay đổi sơ đồ truyền lực. Trong nhiều trường hợp, lỗi này chỉ được phát hiện khi kiểm tra lại toàn bộ hệ kết cấu.

Sai lầm thứ tư là bỏ qua vai trò của hệ giằng và thanh chống. Xà gồ không làm việc độc lập; nếu thiếu liên kết ổn định, cấu kiện có thể xoay hoặc dịch chuyển trong quá trình lắp dựng và cả khi đưa vào sử dụng. Hiểu rõ vai trò của xà gồ chữ C trong tổng thể kết cấu giúp tránh việc xem nhẹ các cấu kiện phụ trợ.

Nhóm sai lầm khi nghiệm thu và bàn giao

Nghiệm thu là bước dễ bị làm qua loa vì áp lực tiến độ. Đây cũng là bước quyết định lỗi có bị đẩy về giai đoạn vận hành hay không.

Hệ quả thường gặp về sau

Khi các lỗi trên tích tụ, biểu hiện thường không xuất hiện ngay mà đến sau một thời gian vận hành.

Cách phòng tránh theo từng giai đoạn

Phòng tránh hiệu quả nhất là chốt trước các điểm kiểm tra cho từng giai đoạn, thay vì xử lý khi vấn đề đã xuất hiện.

Với nhà xưởng đang vận hành, việc cải tạo hoặc gia cố xà gồ cần khảo sát kỹ trước khi lên phương án, vì điều kiện thi công khác nhiều so với công trình mới. Đơn vị thực hiện dịch vụ nhà thép tiền chế thường phối hợp với chủ đầu tư để xác định phạm vi can thiệp phù hợp với lịch sản xuất.