Chức năng chính của khung kèo thép
Khung kèo thép là bộ phận chịu lực chính của nhà xưởng, có nhiệm vụ tiếp nhận và truyền tải trọng lượng từ mái xuống cột rồi xuống móng. Hệ này gồm kèo, dầm, giằng và các liên kết tạo thành khung phẳng hoặc khung không gian.
Chức năng thứ hai là giữ ổn định hình học cho toàn bộ công trình. Khi khung kèo làm việc đúng nguyên lý, biến dạng của mái và vách được kiểm soát trong giới hạn mà bản vẽ thi công được phê duyệt cho phép.
Ngoài ra, khung kèo còn là hệ đỡ cho xà gồ, tôn mái, tôn vách và các thiết bị treo như ống gió, đường ống, đèn chiếu sáng. Vì vậy, vị trí và tiết diện kèo ảnh hưởng trực tiếp tới việc bố trí các hạng mục phụ trợ.
Trong nhiều nhà xưởng đang vận hành, khung kèo còn đóng vai trò điểm neo cho hệ thống chiếu sáng, chống sét lan truyền và các tuyến cáp kỹ thuật chạy dọc mái. Việc bổ sung các hạng mục này về sau thường làm thay đổi sơ đồ truyền tải so với thời điểm thiết kế ban đầu.
Hệ quả khi khung kèo thép không đạt yêu cầu
Khi khung kèo được chế tạo hoặc lắp dựng sai so với hồ sơ được duyệt, nội lực trong kết cấu có thể phân bố khác với tính toán. Điều này thường biểu hiện qua biến dạng cục bộ, rung động khi vận hành hoặc sai lệch cao độ mái.
Về vận hành, mái có thể bị đọng nước, thoát nước chậm, tôn bị hở mí và thấm dột tại vị trí liên kết. Các thiết bị treo trên kèo cũng có thể bị nghiêng, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất bên dưới.
Về lâu dài, sai lệch ở khung kèo có thể lan sang cột, giằng và móng, làm việc sửa chữa sau này phức tạp hơn. Việc đánh giá mức độ ảnh hưởng cần dựa trên khảo sát hiện trạng và hồ sơ kết cấu hiện có.
Một số trường hợp sai lệch chỉ thể hiện khi có tải trọng tạm thời như gió mạnh, cầu trục hoạt động hết tải hoặc thiết bị treo rung. Vì vậy, việc theo dõi trong điều kiện vận hành thực tế thường cho thông tin hữu ích hơn quan sát lúc nhà xưởng đang nghỉ.
Quan hệ với các hạng mục khác
Khung kèo liên kết chặt với cột thép qua các mối nối chân kèo và đỉnh cột. Sai lệch ở mối nối này thường kéo theo sai lệch tim cột, ảnh hưởng tới toàn bộ hệ kết cấu chịu lực.
Với hệ mái, khung kèo quyết định vị trí xà gồ và độ dốc mái theo thiết kế. Khi kèo bị võng hoặc xoay, lớp tôn mái và hệ thoát nước mưa có thể làm việc không đúng như ban đầu.
Với hạ tầng phục vụ PCCC, khung kèo là điểm tựa để treo đường ống và trụ nước trên cao. Mọi thay đổi tải trọng treo thêm cần được đối chiếu với bản vẽ kết cấu được phê duyệt trước khi thực hiện.
Khung kèo cũng liên quan tới hệ vách và các kết cấu bao che, đặc biệt ở vị trí đầu hồi và khe nhiệt. Khi các hạng mục này thay đổi, tải trọng tác động lên khung kèo cũng thay đổi theo và cần được rà soát lại.
Dấu hiệu suy giảm chức năng
Một số dấu hiệu thường gặp gồm sơn bong tróc, gỉ sét cục bộ tại mối nối, bu lông lỏng hoặc mất ê cu. Những dấu hiệu này có thể quan sát được khi kiểm tra định kỳ phần kết cấu lộ thiên.
Biến dạng thấy được như kèo cong, xà gồ võng, mái lệch dốc bất thường cũng là điểm cần ghi nhận. Tiếng kêu hoặc rung khi có gió mạnh, khi vận hành cầu trục là dấu hiệu nên theo dõi thêm.
Vết nứt tại chân cột, bê tông móng hoặc quanh bu-lông neo cần được đánh dấu và theo dõi diễn biến. Việc kết luận nguyên nhân và mức độ cần khảo sát hiện trạng thay vì suy đoán từ bên ngoài.
Ngoài ra, hiện tượng nước đọng lâu ngày trên mái, rêu mốc phát triển hoặc tôn bị xô lệch cũng là chỉ báo nên ghi vào sổ theo dõi. Việc ghi chép theo thời điểm giúp so sánh diễn biến giữa các lần kiểm tra.
Khi nào cần khảo sát và tính toán lại
Khi nhà xưởng thay đổi công năng, tăng tải trọng thiết bị hoặc lắp thêm cầu trục, cần khảo sát và tính toán lại khung kèo. Đây là bước cần thiết trước khi cải tạo để tránh làm việc ngoài phạm vi thiết kế ban đầu.
Sau các sự kiện như bão, ngập, cháy cục bộ hoặc va chạm xe nâng, nên kiểm tra lại toàn bộ hệ kết cấu. Việc khảo sát giúp xác định hạng mục cần gia cố, thay thế hoặc giữ nguyên.
Khi phát hiện dấu hiệu suy giảm chức năng kéo dài, đơn vị quản lý nên phối hợp khảo sát hiện trạng và đối chiếu hồ sơ được duyệt. Trường hợp cần hỗ trợ kỹ thuật, có thể tham khảo dịch vụ nhà thép tiền chế để được tư vấn phạm vi kiểm tra phù hợp.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo; thông số thực tế phụ thuộc khảo sát hiện trạng và hồ sơ được duyệt của từng công trình. Cần kiểm tra hiện trạng trước khi lựa chọn giải pháp xử lý.
Để được khảo sát hiện trạng khung kèo thép và tư vấn hướng xử lý phù hợp, Quý khách có thể liên hệ NHÀ THÉP TIỀN CHẾ BÌNH DƯƠNG qua số 0937 590 699 hoặc gửi yêu cầu khảo sát hiện trạng để được phản hồi.