Vai trò của tải trọng gió trong nhà xưởng

Vai trò của tải trọng gió trong nhà xưởng

Chức năng chính của tải trọng gió

Gió là một trong những tác động thường trực lên nhà xưởng, xuất hiện ở cả trạng thái vận hành lẫn khi công trình đang thi công. Vai trò của tải trọng gió nằm ở việc định hình cách kết cấu chịu lực, truyền lực và giữ ổn định tổng thể.

Khi gió tác động vào mặt đón gió, áp lực được phân bố lên tôn vách, hệ xà gồ và khung chính. Từ đó lực được dẫn xuống móng thông qua hệ cột và liên kết.

Ở mặt khuất gió, hiện tượng hút có thể xuất hiện, tạo chênh lệch áp giữa hai phía công trình. Chính chênh lệch này khiến mái và vách chịu tải theo cả hai chiều, không chỉ một chiều đơn giản.

Với nhà xưởng có nhịp lớn hoặc chiều cao lớn, gió còn gây dao động và tác động ngang lên khung. Đây là lý do tải trọng gió luôn được xét song song với tải trọng mái và tải trọng sử dụng.

Hệ quả khi tải trọng gió không đạt yêu cầu

Khi tải trọng gió không được xét đúng trong tính toán, kết cấu có thể thiếu khả năng chịu lực ở một số vị trí. Biểu hiện thường gặp là biến dạng cục bộ tại vùng liên kết, nơi tập trung ứng suất.

Hệ mái và hệ vách là hai khu vực nhạy cảm. Tôn có thể bị bong tại mép biên, xà gồ bị xoắn hoặc lệch, liên kết bu lông bị lỏng dần theo thời gian sử dụng.

Các dấu hiệu trên cần được khảo sát hiện trạng và đối chiếu với hồ sơ được duyệt trước khi đưa ra bất kỳ kết luận nào về mức độ ảnh hưởng.

Ngoài kết cấu, tải trọng gió còn ảnh hưởng đến vận hành. Cửa lớn, cửa cuốn, máng thu nước và các hạng mục phụ trợ có thể chịu tác động mạnh hơn ở vị trí đầu hồi.

Kết cấu thép hiện đại của một công trình công nghiệp
Ảnh: Matt Briney mbriney — CC0 — Wikimedia Commons
Kết cấu thép của công trình đang được thi công, nhìn từ dưới lên
Ảnh: SSJF01 — CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons
Khung thép mạ kẽm của một kết cấu nhà thép
Ảnh: Syibeehive — CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons

Quan hệ với các hạng mục khác

Tải trọng gió không tồn tại độc lập mà liên hệ chặt với vai trò của tải trọng mái nhà xưởng. Hai loại tải này cùng tác động lên khung, xà gồ và liên kết mái.

Hệ móng cũng chịu ảnh hưởng gián tiếp, vì lực ngang từ gió phải được truyền xuống đất qua chân cột. Nếu móng không được xét theo tổ hợp tải phù hợp, chuyển vị có thể tích lũy theo thời gian.

Trong nhà xưởng đang vận hành, việc bổ sung thiết bị trên mái hoặc thay đổi kết cấu vách có thể làm thay đổi cách kết cấu chịu gió. Đây là điểm cần lưu ý khi cải tạo, gia cố.

Mọi thay đổi về hình dạng, chiều cao hoặc độ kín của vỏ bao che đều có thể làm thay đổi tác động của gió lên kết cấu.
Xe cẩu nâng kèo thép lắp vào đỉnh cột tại công trường
Xe cẩu nâng kèo thép lắp vào đỉnh cột tại công trường
Lắp dựng cột thép nhà xưởng bằng xe cẩu

Dấu hiệu suy giảm chức năng

Trong quá trình sử dụng, một số dấu hiệu có thể cho thấy kết cấu đang chịu tác động vượt khả năng dự kiến. Vách tôn bị phồng, mép tôn hở, nước mưa lọt vào tại vị trí liên kết là những biểu hiện thường được ghi nhận.

Ở khu vực khung, bu lông có thể bị xoay hoặc mất lực siết, bản mã bị cong nhẹ. Xà gồ có thể bị nghiêng khỏi vị trí ban đầu sau một thời gian chịu tải lặp.

Các dấu hiệu này không tự nói lên mức độ an toàn của công trình. Việc đánh giá cần dựa trên khảo sát hiện trạng, đo đạc và đối chiếu với bản vẽ thi công được phê duyệt.

Dầm, cột thép mạ kẽm xếp chồng chờ vận chuyển
Dầm, cột thép mạ kẽm xếp chồng chờ vận chuyển
Dầm, cột thép mạ kẽm xếp chồng chờ vận chuyển

Khi nào cần khảo sát và tính toán lại

Có một số thời điểm nên xem xét khảo sát và tính toán lại tác động của gió. Trước hết là khi cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi công năng nhà xưởng.

Tiếp theo là khi có dấu hiệu biến dạng, nứt hoặc lệch kết cấu được ghi nhận trong quá trình vận hành. Việc khảo sát cũng cần thiết khi nhà xưởng chuyển sang chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành mới.

  1. Thu thập hồ sơ thiết kế và bản vẽ hoàn công hiện có.
  2. Khảo sát hiện trạng kết cấu, vỏ bao che và liên kết.
  3. Đối chiếu hiện trạng với hồ sơ được duyệt để xác định sai khác.
  4. Tính toán lại tải trọng gió theo điều kiện thực tế của công trình.
  5. Đề xuất phương án xử lý phù hợp với mục tiêu sử dụng.

Đối với nhà xưởng đang vận hành, việc phối hợp giữa khảo sát kết cấu và kiểm tra các hạng mục hạ tầng giúp hạn chế gián đoạn sản xuất. Bạn có thể tham khảo thêm dịch vụ nhà thép tiền chế để hiểu cách các hạng mục liên kết với nhau.

Nếu nhà xưởng của bạn có dấu hiệu cần kiểm tra kết cấu hoặc chuẩn bị cải tạo, hãy gửi yêu cầu khảo sát hiện trạng để được tư vấn bước tiếp theo.


ZaloGọi